Saobraćaj u BeograduPrevoz

Istorija gradskog prevoza u Beogradu

Gradski prevoz u Beogradu je počeo da funkcioniše 14. oktobra 1892. godine kada je pokrenuta prva tramvajska linija sa konskom vučom od Kalemegdana do Slavije.

Stari Beograd: Tramvajska linija ulicom Kralja Milana pored novog Dvora ka trgu Terazije
Stari Beograd: Tramvajska linija ulicom Kralja Milana pored novog Dvora ka trgu Terazije

Krajem 19. veka, Beograd je počeo da se oslobađa turskog nasleđa i počinje da dobija obrise savremenog grada. Pre srpske prestonice, tramvaj sa konjskom vučom su imali samo London, Pariz, Njujork i Berlin. Razvoj tramvajskog saobraćaja i električnog osvetljenja su 1903. godine prepušteni Belgijskom anonimnom društvu, a godinu dana kasnije uveden je moderan tramvaj na električni pogon. 1912. godine, beogradski tramvajski sistem je imao 8 linija, 24 tramvaja i 12 prikolica. Prvi svetski rat je ostavio teška razaranja, a izuzetak nije bio ni beogradski gradski prevoz, koji je obnavljan u fazama sve do 1932. godine. Drugi svetski rat je dočekan sa 10 tramvajskih linija i ukupno 104 tramvaja.

Trolejbuska okretnica na Trg Republike
Trolejbuska okretnica na Trg Republike

Šezdesete godine 20. veka, gradski saobraćaj u Beogradu su obeležili tramvaji "Belgijanci" i "Lejland" autobusi. Autobusi su pravljeni za afričko tržište, tako da su isporučeni bez sistema za grejanje. Trolejbusi su takođe bili uglavnom iz uvoza - Ansaldo i Renault, iako ih je proizvodila i domaća fabrika "Goša". To vreme ostaće upamćeno po tome što je trolejbuski saobraćaj skoro ukinut, a u funkciji je bila samo linija 11.

Trolejbuska linija preko Brankovog mosta
Trolejbuska linija preko Brankovog mosta

Početkom 70-tih počinju pripreme za izgradnju beogradskog metroa, ali zbog nedostatka finansija, tehničkih problema i ratova, pola veka kasnije Beograd i dalje nema metro. Sedamdesetih i osamdesetih godina preimućstvo u voznom parku GSP-a preuzimaju Ikarus (danas Ikarbus), Mercedes i MAN autobusi. Početkom 80-tih je počela nabavka čeških ČKD tramvaja, a belgijski PPC i "Đuro Đaković" tramvaji su do kraja decenije povučeni iz upotrebe.

Trg Slavija 1954. godine
Trg Slavija 1954. godine

Devedesete godine su obeležile međunarodne sankcije, koje su desetkovale vozila GSP-a. Taj period pamtimo po dugotrajnom čekanju na stanicama, prenatrpanim i propalim vozilima. Neposredno pred početak ratova u bivšoj SFRJ, u Beogradu se pokušalo sa uvođenjem privatnih prevoznika u javni sistem gradskog saobraćaja, međutim taj projekat je bio kratkog daha.

Tramvaj
Tramvaj "Belgijanac", trg Slavija

Nakon NATO bombardovanja, započeta je obnova voznog parka GSP-a, a u sistem gradskog prevoza su uključena i vozila privatnih prevoznika. U ovom periodu stiže veći broj MAN autobusa kao donacija Japana i Duewag Be4/6 tramvaja (popularni "Švajcarci") kao donacija švajcarskog grada Bazel Beogradu. Nabavljen je određeni broj novih čeških tramvaja Tatra ČKD T4, kao i 30 španskih tramvaja CAF Urbos 3. Trolejbuska flota je u potpunosti obnovljena nabavkom beloruskih trolejbusa "Belkommunmaš".

Tagovi

saobraćaj, gradski saobraćaj, autobusi, trolejbusi, tramvaji, istorija

Podeli ovo sa drugima na društvenim mrežama